Jazz kent heel eigen, kenmerkende muzikale begrippen en wie hier wat meer van wil weten - van 'akkoordenschema' tot 'walking bass' en van 'ballad' tot 'swing' - kan op deze speciale pagina terecht...

Frequently Asked Questions

Q Wat betekent 'doremi'?
A Ten eerste worden de namen do, re, mi, fa, sol, la en ti in België en Frankrijk gebruikt als vervanging voor de absolute noten C, D, E enzovoort (in Frankrijk past men voor 'do' zelfs nog het uit de Middeleeuwen stammende 'ut' toe, over behoudzucht gesproken). Ten tweede zijn dit de relatieve nootnamen zoals deze toepassing vinden in solfège-training - het op het gehoor leren onderscheiden van tonen en toonsafstanden. In de film 'The Sound of Music' werd dit mooi gedemonstreerd.

Q Wat is een toonladder?
A Wanneer je alle (dus ook de halve) tonen in een octaaf optelt kom je totaal op 12 (op de piano zijn dat dus de witte en de zwarte toetsen samen), de zogeheten chromatische reeks. Toch is het woord octaaf van het getal 8 afgeleid en dat komt voort uit het feit dat een toonladder slechts acht verschillende tonen telt, maar wel in een speciale volgorde, hetgeen ook het duidelijkst op een piano- of keyboardklavier is af te lezen

De (majeur)toonladder van C is dan C D E F G A B C en uit de rangschikking van de zwarte toetsen is eenvoudig af te leiden dat dit een opvolging inhoudt van 1 1½ 1 1 1½ toonsafstanden. Deze afstandsverdeling geldt voor iedere majeurtoonladder die op elk van de (grond)tonen is te maken. Naast de majeurtoonladder (ook grote terts genoemd) bestaan er ook kleine terts of mineurtoonladders, kerktoonladders, bluestoonladders en andere.

Q Wat is de kwintencirkel?
A Het blijkt dat tussen de verschillende toonladders een duidelijke relatie bestaat. Wanneer je van C (zonder mollen en kruizen) een kwint (vijf hele tonen) omhoog gaat kom je bij G (toonladder met één kruis), hierin een kwint verder en je komt bij D (twee kruizen). Door andersom vanaf C een kwint naar beneden te gaan kom je bij F (één mol), nog een kwint levert dan Bes op (twee mollen). Deze kwintensprongen zijn nu heel overzichtelijk in een cirkel onder de brengen: de kwintencirkel...

Q Wat is Cajun en Zydeco?
A Uit Canada afkomstige Fransen streken in grote getale in de zuidelijke Amerikaanse staat Louisiana neer en brachte uiteraard hun eigen muziek mee, in hun dialect Cajun geheten. Deze bestond hoofdzakelijk uit walsen en one- en two-steps en werd zowel gezongen als gespeeld op viool, gitaar en accordeon. Pas vanaf de jaren 80 kreeg het - samen met een plotselinge belangstelling voor Cajun voedsel - een ruimere bekendheid. Ongeveer tegelijkertijd ontwikkelde zich ook een meeslepende Creoolse mengvorm van Cajun met rhythm & blues en met een wat uitgebreider instrumentarium van saxofoon, bas en keyboard: de zydeco...

Q Instrumenten onder General Midi
A Overeenkomstig de General Midi-afspraak zijn dat 128 instrumenten die in 16 banken van 8 instrumenten zijn ondergebracht.
Klik hier voor de volledige GM instrumentenlijst.

Q Wat is het verschil tussen GM, GS en XG?
A Vrijwel tegelijkertijd dat de GM-norm verscheen kwam initiatiefnemer Roland al met een uitbreiding die een soort parallel-bank met variaties mogelijk maakte. Veel verder gaat de XG-norm van Yamaha die ook aangepaste hardware omvat en die in principe tot zo'n twee miljoen instrumenten zou kunnen aanspreken.
Klik hier voor een volledig overzicht.

Q Wat is VST?
A Door Steinberg, de maker van Cubase, werd een krachtig plugin-formaat ontwikkeld met als verzamelnaam Virtual Studio Technic (VST). Hiermee kunnen zeer uiteenlopende programma's draaien onder de regie van een host-programma en dat kunnen behalve de verschillende Cubase-uitvoeringen ook programma's van anderen zijn die de VST-standaard ondersteunen. De range loopt van eenvoudige uitbreidingen tot complete synthesizers en softwarematige samplers.

Q Wat is een masterkeyboard?
A Een klavier dat zelf geen muziek voortbrengt maar waar de toetsen midi-boodschappen voortbrengen waarmee andere instrumenten kunnen worden aangestuurd. Tot die andere instrumenten kan ook een tweede keyboard behoren, een computer of een geluidsvoortbrengende module. Het zegt dus niet iets omtrent de kwaliteit of specifieke uitvoering van het klavier dat zowel 64 als 88 toetsen kan omvatten, al dan niet met een piano-stijl hamerwerk, wel of niet voorzien van 'aftertouch', enzovoort.

Q Hoe kun je meerdere midi-signalen samenvoegen?
A Anders dan bij geluidssignalen is het niet zonder meer mogelijk om midi-signalen samen te voegen. Dat komt omdat een midi-signaal in feite bestaat uit soecifiek voor die file gecodeerde boodschappen die vergezeld gaan van even specifiek synchronisatiecode. De oplossing is om de signalen pas in het (analoge) audiostadium bij elkaar te brengen of om een zogeheten 'midimerger' te gebruiken, een vrij duur elektronisch apparaat. Een bekende merger/patcher voor het aansluiten tot 8 midisystmen is de Roland A880.

Q Hoe kun je van een cd een midifile maken?
A Dit wordt vaak gevraagd en het teleurstellende antwoord luidt eigenlijk dat dit in principe niet mogelijk is. Waarom dat zo is volgt uit de vergelijking met een paar potjes inkt die in een emmer water worden leeggegoten. Hoe zou je daaruit de oorspronkelijke inkt weer kunnen terughalen? Ook een polyfoon audiosignaal is samengesteld uit een bijna oneindig aantal deelsignalen die hun eigen identiteit nagenoeg hebben verloren. Met de steeds krachtiger computers evenwel zijn zulke uitgebreide analyses mogelijk dat er wel enkele stapjes in de goede richting te realiseren zijn, maar verwacht daar vooralsnog niet erg veel van. Voor een monofoon signaal staat het er iets beter voor. Meer info is te vinden in 'De notatie voorbij... muziekherkenning'.

T e r u g