'En derhalve', zei de Dodo, 'is zelf doen de beste manier om het uit te leggen.' --- Lewis Carroll (Alice's Adventures in Wonderland)
De veelomvattende muziekvorm die jazz heet en de blues zijn weliswaar onlosmakelijk met elkaar verbonden, maar deondanks zijn er heel wat blues die niets met jazz hebben te maken en is er zeker ook veel jazz waarin in de verste verte geen blues is te bekennen. Als aankomend muzikant kun je er echter niet omheen om je te verdiepen in deze overduidelijke 'roots', niet alleen van de jazz, maar ook van een parallelontwikkeling als Rhythm & Blues, de daaruit afgeleide Rock en in het algemeen een groot deel van de popmuziek. Daarom: hoe begin je met de blues?...
Wanneer je in het analoge tijdperk op locatie wilde opnemen had je niet veel keuze... een zware taperecorder als een Revox of, wat later de handzamer, maar kwalitatief heel wat mindere casetterecorder. De Digitale Audio Tape recorder ofwel DAT-recorder beloofde weliswaar veel moois, maar door de hardnekkige tegenwerking van de muziekindustrie brak deze slechts in het professionele segment enigszins door - met een overeenkomstig hoog prijsniveau. Maar inmiddels doemden er door de ditalisering ook nieuwe mogelijkheden op en een nieuwe loot aan die stam is de buitengewoon handzame - en bovendien betaalbare - R-09 van de firma Roland...
Mozart deed het bij wijze van spreken op de achterkant van een envelop, maar dat was dan ook een wonderkind en een genie. Nog nooit echter is het maken van muziek zo eenvoudig geweest als tegenwoordig. Let wel, we praten hier dus niet over kwaliteit... want voor werkelijk goede muziek is vanzelfsprekend meer nodig dan alleen maar goed gereedschap. Maar zoals het gezegde ook gaat: goed gereedschap is het halve werk. En dat geldt zeker voor het vastleggen en distribueren van het kant en klare produkt. Maar hoe verspreid je daarna deze eigen muziek? Een inventarisatie...
Een sequencer zou je kunnen vergelijken met een vroegere band- of cassetterecorder, maar dan in het digitale domein en vooral gebruikmakend van midi. Je kunt hiermee bij wijze van spreken eerst een drumpartij opnemen, deze afspelen en er een baslijn aan toevoegen, daarna een piano, een gitaar, vibrafoon enzovoort. In tegenstelling tot de oude analoge methode krijg je nu echter niet bij elke toevoeging met een extra dosis ruis te maken en blijft de uiteindelijke mix brandschoon. Een sequencer behoort dan ook tot de basis-software van iedereen die te maken heeft met het produceren van electronische muziek...
Net als in de fotografie heeft het digitaliseren van muziek de mogelijkheden geopend tot een vergaande manipulatie ervan. En dit niet langer op de omslachtige en kostbare manier die in het analoge tijdperk noodzakelijk was, maar directer, sneller, goedkoper en met oneindig veel mogelijkheden. Door de steeds krachtiger computers ook nog eens in real-time en met een interface dat je exact laat zien wat je doet. Een aanzet tot inventarisatie van deze audio-bewerkers - de dure en de goedkope, tot gratis aan toe...
De toegenomen rekenkracht van de pc maakte het tenslotte mogelijk om een complete synthesizer met z'n geluidsgenerator, samples en effecten door middel van die computer na te bootsen. Een van de meest aansprekende en dramatische gevolgen daarvan is in mijn ogen het virtuele Hammondorgel dat een 200 kilo zwaar instrument veranderde in een nog geen 20 gram wegende cd-rom die je in een paar minuten op de eigen computer installeert. Een nog weer overtreffende trap is overigens een tonnen wegend kerkorgel dat op eenzelfde manier tot klinken gebracht kan worden...
Virtuele instrumenten of effectprocessors kunnen als zelfstandig programma functioneren, maar worden ook in toenemende mate als plugin toegepast. Ze draaien dan als het ware onder de paraplu van een 'host'programma, dat zowel een sequencer als een audio-editor kan zijn. Er zijn inmiddels honderden van deze plugins ontworpen, waarvan er velen zelfs als freeware zijn te downloaden. Weliswaar met een sterk wisselende kwaliteit, maar het blijft de moeite van het experimenteren waard...
Ondanks midi en andere, nieuwe digitale mogelijkheden blijft er vraag naar notatiesoftware. Dit omdat het klassieke notenschrift natuurlijk nog door de meeste muzikanten wordt geleerd en dus een voor de hand liggende manier van vastlegging betekent. Dit soort software zal verder voor degenen die goed vertrouwd zijn met het notenschrift ook een voor de hand liggend compositie-gereedschap betekenen en voor anderen een hulpmiddel om bestaande composities te arrangeren.
In zekere zin zou je de computer zelf ook als een muziekinstrument kunnen beschouwen en er komen wat dat betreft ook steeds meer fantastische mogelijkheden binnen handbereik. Zozeer zelfs dat je door alle bomen maar al te makkelijk het zicht op het gehele bos dreigt te verliezen. Daarom een beknopte behandeling van de verschillende aspecten die met het digitaal produceren van muziek hebben te maken. Niet al te technisch en alles zo goed mogelijk op een rijtje...
Hier gaan we het uiteraard niet hebben over het inrichten van een professionele studio, want dat dat is een heel ander proces waar behalve veel geld ook veel tijd en werkervaring mee gemoeid is. Het is ook geen stap-voor-stap gebruiksaanwijzing voor een echte demo-studio, maar eerder een serie aanwijzingen voor de belangrijkste onderdelen van een eigen opnamefaciliteit die voor iedere actieve muzikant van belang kan zijn. En dan blijkt dat je voor betrekkelijk weinig geld toch mogelijkheden tot je beschikking kunt hebben waarvoor je niet zo heel lang geleden een ton of daaromtrent mocht neertellen...
In de serie Tipboeken is een nieuw deel verschenen dat vast en zeker veel aftrek zal vinden. Een grote verzameling koop-, test- en gebruikstips voor alle muzikanten die versterkt spelen of zingen. Een unieke uitgave omdat er geen enkel Nederlandstalig boek over dit onderwerp bestaat. De omvang bedraagt maar liefst 226 pagina's over podiumapparaten, over midi, impedanties, de verschillende types versterkers, microfoons, effectapparatuur enzovoort. Een hoofdstuk over onderhoud sluit de technische hoofdstukken af en er wordt tevens voorzien in een uitgebreide begrippenlijst. Kortom een must voor vrijwel iedere muzikant...
De naam kon beslist niet beter gekozen zijn, want het programma stelt op afroep werkelijk een heel orkest ter beschikking. In feite zelfs honderden orkesten met alle mogelijke bezettingen en in staat om in evenzoveel stijlen te spelen. Omdat het geheel op midi-aansturing is gebaseerd volgen daaruit ook de grote voordelen van dat protocol, zoals notatiemogelijkheden, onbeperkte wijziging van het tempo zonder enig verlies in kwaliteit, eenvoudige aanpassing van essentiële parameters (plaatsing in het stereobeeld, galm en andere effecten, volume) en een vrije keuze (ook achteraf) van de toe te passen instrumenten.
Al in de tijd van langspeelplaat bestonden ze, de Music Minus One-platen. Met aan de ene kant het volledige orkest en aan de andere kant hetzelfde orkest, maar dan 'minus' de solist. Later kregen we bandjes met eenzelfde functie en tegenwoordig hebben we de cd. In het digitale domein zijn de mogelijkheden om mee te spelen echter een stuk groter geworden. Het tempo kan binnen ruime grenzen worden aangepast en door een sterke links/rechts stereoscheiding kan met de balansknop op de versterker tevens bijvoorbeeld de bas of de piano uit de begeleiding worden uitgeschakeld. Er zijn veel van dit soort mogelijkheden, die in feite voor iedereen die een instrument bespeelt van belang zijn, en daarom besteden we er in een aparte rubriek uitgebreide aandacht aan.
Het zal niemand ontgaan zijn hoe het internet vooral de muziekwereld heeft veranderd. De uitwisseling van muziek, die voorheen uitsluitend door middel van een fysiek medium kon plaatsvinden, heeft door het digitale formaat een vrijwel ongelimiteerde vlucht genomen - al leveren de grote, monopolistische muziekdistributeurs nog steeds krampachtige achterhoedegevechten om dit tegen te gaan. Het is echter niet alleen de muziek zelf die rond de wereld gaat, maar ook de kennis erover en zo is het bijzonder eenvoudig geworden om zowel theoretische als practische muzieklessen te volgen via het internet...
Nagenoeg alles heeft een schaduwkant en muziek is daarop zeker geen uitzondering. Om tot een perfecte uitvoering te raken is gewoon heel veel oefening vereist en het eindeloos herhalen van steeds eenzelfde soort beweging kan dan gemakkelijk tot de nodige problemen leiden. We noemen het RSI als verzamelnaam voor een hele reeks akelige aandoeningen. Daar horen functioneel ook gehoorproblemen bij, wat natuurlijk het afschuwelijkste is dat je als muzikant kan overkomen. Een inventarisatie...
Oorspronkelijk Midi-gebruikersgroep geheten heeft men een jaar terug de naam veranderd om aan te geven dat het werkterrein sinds de oprichting in 1992 een heel stuk werd verbreed. Met ongeveer 3500 leden is het een belangrijke 'special interest' groep binnen de HCC, de Hobby Computerclub die in zijn soort zelfs de grootste ter wereld mag heten. De Muziek-gg heeft een informatieve site, geeft een periodiek uit en organiseert enkele malen per jaar een landelijke open dag met veel lezingen en demonstraties.
Daarnaast wordt op individuele basis de nodige hulp gegeven bij problemen en is er uiteraard een gestage uitwisseling van kennis en ervaringen. Voor dit doel is een discussiegroep in het leven geroepen waarvan de deelnemers per email met elkaar in contact staan. Tenslotte is er een cd-rom uitgebracht met een levendige uitleg voor beginners van de begrippen 'midi' en 'harddiskrecording'. Deze cd is voor leden tegen de zeer schappelijke prijs van € 7 verkrijgbaar.
We leven in een merkwaardig tijdperk... de geluidskwaliteit van de moderne media is nog nooit zo goed geweest en dan willen mensen toch weer iets anders horen. Weet je nog wel oudje... hoe die 78-toeren platen krasten en jankten? Heerlijk toch. Dat vonden ze bij iZotope ook en ontwikkelde het speelse Vinyl - freeware en inmiddels in versie 1.6 (kijk ook eens wat er gebeurt wanneer je de hoekschroeven 'losdraait'). Het is een probleemloze DirectX plugin die prachtig instelbaar alle ellende van vroeger weet terug te halen - zeer 'lo-fi' dus. Klik op de onderstaande link voor een streaming mp3 waaraan je echt niet meer kunt horen dat het oorspronkelijk een digitale opname betreft. Vergelijk het maar met het originele Foolish Sax.
| Old Fool |
Naast de nieuwe liefhebbers van 'vinyl' zijn er ook veel mensen die naast hun cd's ook - vaak in een vergeten hoekje op de zolder - een stapeltje oude langspeelplaten koesteren. Immers, wat je indertijd met zoveel liefde bij elkaar hebt gebracht gooi je niet zo maar bij het oud vuil. Hoog tijd om de muziek daarop wat toegankelijker te maken door er cd's van te branden, mogelijk zelfs in gecomprimeerde vorm. Maar hoe pak je dat het beste aan?..
Het lijkt eenvoudig om digitale stuk muziek van een (audio)cd te halen, maar er worden in toenemende mate 'beveiligingen' toegepast waar veel 'rip'-programma's zich bewust of per ongeluk in verslikken. Gelukkig voor ons is er Exact Audio Copy, dat niet alleen tot de allerbeste ripsoftware behoort, maar dat bovendien als 'cardware' wordt uitgebracht. Dat wil zeggen dat de maker slechts graag een kaartje van je wil ontvangen. Voor mp3-conversie kan gebruik worden gemaakt van Windows Audio Compression Manager en van externe encoders zoals LameEnc. En in plaats van mp3Pro (dat een betaalde licentie vereist) is er het kwalitatief superieure Ogg Vorbis.
Het programma is met het huidige versienummer 0.95 weliswaar nog steeds in een beta-stadium, maar dat maakt voor het gebruik niets uit. Er is verder een rudimentaire audio-editor ingebouwd die piekstoringen ('glitches') verwijdert. Het kent verder een groot aantal geavanceerde functies die eigenlijk alle andere programma's ontberen, maar die bij toepassing echter wel enige studie vergen. Een volledig handboek is helaas nog niet beschikbaar, maar gelukkig zijn er enkele goede supportsites, zoals die van Chris Myden en kijk anders naar Dick's CDR Page.