Do you know what it means to miss New Orleans?
Het was in New Orleans waar het indertijd allemaal samenkwam... eendeels door het cosmopolitische karakter van een belangrijke havenstad met zijn Franse 'savoir vivre' en een voor die tijd ongedwongen vermenging van een verscheidenheid aan ethnische groepen, maar ook door de ligging aan de grote Noord-Amerikaanse levensader, de Mississippi en vooral een niet te temmen muzikale dynamiek. De onbetwiste bakermat van de 'jazz' - dit laatste overigens een begrip met een toen nogal discutabele betekenis.
Een belangrijk element in de ontwikkeling van de jazzmuziek vanaf omstreeks 1900 vormde dan ook 'Storyville', zeg maar het rode district, met z'n ontelbare kroegen en bordelen, waar met name de vele zeelieden en soldaten hun vermaak zochten. Daar was dan ook het geld beschikbaar om piano's aan te schaffen en de beste live muziek te verzorgen. Maar ook in de overige straten van deze legendarische stad bruiste het muziekleven, zowel bij carnavals als begrafenissen en bij zo'n beetje alles daar tussenin.
Dat dit wel degelijk tot de ziel van de stad behoorde blijkt wel uit het feit dat het muziekleven er gewoon door bleef gaan, ook nadat het zondige Storyville op last van een steeds puriteinser overheid in 1917 werd gesloten. Voor verreweg de meeste muzikanten begon omstreeks die tijd de grote trek naar het noorden, zoals gebruikelijk langs de rivier. In dit geval naar Chicago, waar om de een of andere reden de rassentegenstellingen ook minder waren dan in de rest van de Verenigde Staten.
Tijdens de idiote 'drooglegging' van 1919, die een belangrijke subcultuur van gangsterdom en klandestiene dranklokalen in het leven riep (de beruchte 'speakeasies'), werd vooral Chicago prominent op de kaart gezet en daar vormde de jazz in allerlei opzichten een onderdeel van. Ongetwijfeld ook door de samenballing van talent (Louis Armstrong, Jelly 'Roll' Morton, Coleman Hawkins, Bix Beiderbecke, Benny Goodman) werd dit het waarschijnlijk belangrijkste startpunt voor de verdere jazz-ontwikkeling.
New Orleans was echter nog lang niet dood... en de muziek bleef klinken in de straten. Jongere muzikanten haakten in op de nostalgie naar een deels nog steeds levend verleden, maar er ontstonden ook nieuwe ontwikkelingen. Voor de piano met bespelers als Dr. John en Professor Longhair. Voor de klarinet Pete Fountain en Tim Laughlin. En voor de trompet vanzelfsprekend ook Wynton Marsalis, die bovendien een invloedrijk propagandist is voor de jazz als volwaardige muziekvorm.
Heel veel toeristen wisten New Orleans als de meest bijzondere stad in de Verenigde Staten te vinden, met het oude 'French Quarter' als een muzikaal middelpunt. Samen met de geheel eigen keuken en met legendarische namen als Bourbon, Rampart en Burgundy Street. Ook al verrezen daar omheen tevens de wolkenkrabbers van een moderne havenstad. New Orleans was 'alive and kicking', ondanks haar ongunstige ligging en de voortdurende dreiging van het water.
Totdat 'Katrina' de stad een verwoestende klap toebracht, die vooral de arme, zwarte bevolking trof. Tienduizenden geëvacueerden geven aan nooit meer naar de stad terug te willen keren. En veel van de oude huizen, voor zover ze niet direct door de orkaan werden vernietigd, werden door het water alsnog gesloopt. Toch geeft de stad het niet op en onder de bezielende leiding van burgemeester Ray Nagin worden er praktische initiatieven ontwikkeld om New Orleans er weer bovenop te brengen.
Evenals zijn grote voorbeeld, burgemeester Rudy Giuliani van New York, vecht hij voor zijn stad, al voorziet hij dat deze in de nabije toekomst waarschijnlijk slechts 250.000 bewoners zal kunnen tellen, de helft van vóór Katrina. Doordat veel bedrijven de stad hebben verlaten zijn momenteel de belastinginkomsten desastreus en blijkt de toegezegde federale hulp gepaard te gaan met een verstikkende bureaucratie. Het grootste probleem echter is huisvesting, waarvoor men in de parken tijdelijk gigantische trailerparken wil aanleggen.
Op de website City of New Orleans zijn de ontwikkelingen te volgen, terwijl op Bring New Orleans Back een beroep wordt gedaan op de solidariteit van medeburgers. Er wordt op gewezen dat New Orleans in haar 300-jarig bestaan niet alleen meermalen stormen, maar ook oorlogen, grote branden en epidemieën heeft doorstaan. Restaurants en jazzclubs beginnen dan ook alweer open te gaan, ook al omdat het French Quarter de orkaan vrij ongeschonden is doorgekomen.
Verschillende fotoverzamelingen zijn te vinden op Nola.com en geven een afschuwelijk beeld van vlak na de orkaan, maar er worden voortdurend nieuwe foto's bijgeplaatst die aangeven hoezeer er aan alle kanten aan de wedergeboorte van New Orleans wordt gewerkt. Op de site van Digital Globe zijn inzoombare satellietbeelden te zien van voor en vlak na de ramp.
Henk de Boer